روانشناسان بدون مرز

تفاوت میان اختلالات سایکوتیکی و نوروتیکی

نوروتیک

در عرف معمول پزشكی اختلال فوق به گروهی از اختلالات هیجانی اطلاق میشود كه در آنها علائم جسمانی وروانی اختلال اصلی را تشكیل می دهند ۰در این اختلال قطع ارتباط با واقعیت آنطوریكه در سایكوز ها ( شدید روانی ) شایع میباشد وجود ندارد۰بعنوان مثال : بیمار هنوز قادر است كه واقعیات دنیای خارج را ارزیابی نماید ۰ اگر چه ممكن است علائم برای بیمار ناتوان كننده باشد اما رفتار او نسبت به نرم های اجتماعی اختلال جدی ندارد ۰

اختلال نوروتیك در حد وسط یك طیفی از واكنشهای سازگاری از یك طرف واختلالات شخصیت از طرف دیگر قرار دارد ۰موقعی كه حالتهای استرس شدید اتفاق می افتد ، در طول تصا دفات ، مرگ فرد مورد علاقه ، از دست دادن شغل ویا پول ،ممكن است اختلالات روانی موقتی حتی در شخصیتهای با ثبات قبلی بوجود آید ۰هر وقت كه موقعیت استرس شدید بوجود می آید ، فرد معمولا” بهبودی خوبی نشان می دهد و یك زندگی استوار هیجانی وسود مند را از سر میگیرد۰

میزان شیوع

اختلالات نوروتیك در جامعه خیلی شایع است بنظر میرسد كه در نواحی شهری در مقایسه با مناطق روستائیبیشتر است ۰سنجشهائی كه در رابطه با میزان شیوع انجام شده است، نشان می دهد كه همه جا بین ۴۰ الی ۸۰ نفراز هر ۱۰۰۰ نفر جمعیت غالبا” از اختلالاتی با منشاء هیجانی رنج میبرند ۰همینطور در یك بیمارستان عمومی ، ۲۰ الی ۳۰ % از مردمی كه به كلینیك مراجعه میكنند احتمالا”بیماریهائی در رابطه با عوامل روانی دارند ۰اختلالات نوروتیك در دهه های سوم وچهارم عمر وبه ندرت بعد از آن شروع میشود ۰بیماری در زنان در مقایسه با مردان خیلی شایعتر است ۰

اختلالات اضطراب و ترس:

اضطراب از تجربیات نسبتا” شایع انسان است ویك واكنش طبیعی در برابر خطر ، موقعیتهای دشوار ، تعارضات و ناامیدیها میباشد ۰همه ما شیوه های متفاوتی در مقابله با احساسات اضطرابی خود از قبیل اجتناب از موقعیت استرس زا ، نادیده انگاشتن افكار مزاحم ، حتی فوران خشم خویش را متوجه موضوعی داریم ۰

واژه اختلال اضطرابی به حالتی از اضطراب دائمی وشدید اطلاق میشود كه با تمامی كوششهائی كه برای كنترل آن بكار میرود اتفاق می افتد بعضی مواقع به دنبال یك استرس مشخص اتفاق می افتد ۰ اگر چه خیلی مواقع دلائل واضحی نمی توان پیدا كرد۰

فرمهای شایع بروز:

بیمار مضطرب ممكن است با فرمهای متنوع بیماری مشاهده شود از جمله ۰

اضطراب عمومی:

بیمار از علائم اضطرابی بسیاری شكایت می كند۰ این علائم هم روانی و هم جسمی هستند كه به مقدار زیاد یاكم در سراسر روز ادامه دارداین علائم شامل احساس فشار یا ترس ، نگرانی ، طپش قلب ، لرزش ، احساس خفگی و غیره می باشد۰این حالت فشار مزمن ، در خواب وتوانائیهای بیمار ، در انجام فعالیتهای روزمره مزاحمت ایجاد میكند ۰

اضطراب حاد ( حملات هراس )

اینجا بیمار از حملات ناگهانی اضطراب شدید شكایت می كند كه كوتاه مدت بوده اما تمایل به تكرار دارند۰در طول هر حمله بیمار بوسیله احساساتشدید ترس یا هراس غوطه ور میشود۰بیقراری مشخص واینكه بیمار احساس میكند در حال از بین رفتن است ، اتفاق می افتد ۰بیمار میل به فرار دارد ویا اعمالی را جهت سبك كردن فشار درونی انجام می دهد۰

بیمار همچنین از طپش قلب مشخص ، تعریق یا لرزش شكایت میكند۰

واكنش ترس :

به حالتی اطلاق می شود كه در بیمار یك احساس غیر طبیعی وشدید ترس از برخی موقعیت یا موضوعات بی خطر به وجود می آید۰مواجهه مستقیم با موقعیت یا موضوع باعث حمله اضطرابی در بیمار میشود ۰

با وجود این واكنش ترس اختلالی نادر بوده ودر سرویسهای بهداشت عمومی شایع نیست۰بعضی مثالها عبارتنداز:

ترس از مسافرت با اتوبوس ، ترن وآسانسور ، ترس از مكانهای بسته ، ارتفاعات ،چاقو، سگ ، سوسك ، حمام ، مارمولك ودیگر حیوانات۰تشخیص یك اختلال اضطراب به موارد زیر بستگی دارد:الف: مجموعه ای از علائم اختصاصیب: نشانه هایویژه در تاریخچهج: فقدان یك بیماری فیزیكی واضح

الف:علائم اختصاصی اضطراب:

۱- علائم سوماتیك۲- علائم روانی

علائم روانی :

از قبیل ، احساس ترس یا هراس ،بیقراری شدید ،نگرانی افراطی روی موضوعات كم اهمیت،احساس فنا یا اضمحلال،ناتوانی در تمركز،فراموشی،حساسیت زیاد ، ناتوانی در حفظ آارامش می باشد۰

علائم سوماتیك:

كه در نتیجه فعالیت بیش از اندازه سیستم اعصاب خودكار بوجود می آید۰ از قبیل :طپش قلب ، لرزش ، تعریق شدید ، احساس غرق شدن و خفگی ، سرگیجه و تكرر ادرار و مدفوع۰

ب-نشانه های ویژه در تاریخچه :

شرح حال كاملی تهیه كنید ، مدت ، سیر و فرم شروع دوره فعلی بیماری را مشخص كنید۰در رابطه با وجود عوامل استرس كه منجر به بیماری شده ویا مدت وسیر بیماری سوال كنید ۰اگر علائم مشابهی در گذشته اتفاق افتاده پیدا نمائید۰اگر وجود داشته است چگونه درمان شده است ۰حدود ناتوانی او را در بیماری فعلی به خصوص در حوزه های شغلی و اجتماعی یادداشت كنید۰

ج: فقدان یك بیماری فیزیكی واضح :

بخاطر اینكه بعضی مواقع اضطراب با دیگر اختلالات جسمانی مرتبط است ، لذا معاینه جسمی كامل قسمتی ضروری در تشخیص اختلال اضطراب میباشد۰بیماری كه از پر كاری تیروئید رنج میبرد ، ممكن است با بیمار اضطرابی اشتباه شود ، اگر چه این مسئله بندرت اتفاق می افتد ۰اضطراب ازعلائم شایع در سایر اختلالات روانی خصوصا” افسردگی(در بیماران مسن ) می باشد ۰

همچنین این علائم ممكن است در بیماران ( اعتیاد داروئی) ودیگر حالتهای نوروتیك وجود داشته باشد۰

سیر و نتیجه:

اضطراب برای اولین به دنبال یك عامل استرس زا اتفاق می افتد وكوتاه مدت بوده وبه خود فرد محدود است ۰بیشتر افراد یاد میگیرند كه خود بر مشكلاتشان فائق آیند۰ فقط موقعی كه استرس تكراری وطولانی باشد ودیگر مكانیسمها بی اثر شوند ، در فرد بیماری ایجادشده وباعث ناتوانی او میشود ۰

معمولا” افرادی كه علائم مزمن داشته ویا شخصیت مضطرب داشته باشند ، حتی به شكلهای خفیف استرس واكنش شدید نشان میدهند۰ اینگونه اشخاص نیازمند درمان طولانی هستند۰

اختلالات هیستریك:

اختلالات هیستریك یا هیستری یك بیماری نوروتیك است كه در آن علائم جسمانی ویا دیگر علائم بخاطر برخی سود و نفع فرضی یا حقیقی بوجود می آید۰ برای مثال :برای اجتناب از یك موقعیت سخت یا جلب توجه وحمایت نسبت به خود وغیره۰

اغلب بیماران از انگیزه اساسی خود آگاهی ندارند۰ شكل غالب اختلالهیستریك ، یك علامت نمایشی از بیماری جسمانی بدون نشانه قطعی از بیماری فیزیكی میباشد ۰ این اختلال موقعی كه فرد با موقعیت استرس زا روبرو میشود ، تكرار میشود۰ اگر چه اغلب در زنان خیلی شایع است ، اما هیستری میتواند در هر دو جنس اتفاق بیفتد۰

فرمهای شایع بروز:

بیماران هیستریك با تنوع وسیعی از علائم مشاهده میشوند۰ الف: علائم سوماتیك:بنظر میرسد كه در بعضی از بیماران یك نوع خاص از علائم بطور تكراری اتفاق می افتد بعنوان مثال :فلج یكی از اعضاء بدن، ناتوانی در حرف زدن یا دیدن ، درد حاد در ناحیه شكم ، استفراغ ، فقدان حس در یك قسمت از بدن وغیره

در سایر بیماران خصو صأ در زنان علائم متعدد سوماتیك مشاهده میشوند كه از وقتی به وقت دیگر متفاوت است

تشنج های هیستریك :

این اختلال در طبقات پائین اجتماعی ، اقتصادی به مراتب شا یع تر است ۰در تشنج هیستریك بیمار سعی می كند كه یك تشنج صرعی را نمایش دهد ۰ با وجود این بیهوشی كامل و حركات پرشی قرینه در دستها و پا ها وجود ندارد ۰بی اختیاری ادرار و گاز گرفتن زبان مشاهده نمی شود ۰تشنج طولانی تر است واز نیم الی یك ساعت طول می كشد ۰در طول تشنج بیمار به محرك های درد آور از قبیل فشار با لای كره چشم پاسخ می دهد۰ وهمچنین چنانچه سعی كنید كه چشم ویا دهان بیمار را باز كنید مقاومت می كند ۰تشنج هیستریك هیچ موقعی از شب اتفاق نمی افتد و تقریبا” همیشه در حضور سایر افراد روی می دهد۰علائم روانی :اینگونه از اختلالات هیستریك بندرت اتفاق می افتد ۰ در اینجا بیمار جدا” خود را از محیط استرس زا جدا می كند ویك فقدان كلی آگاهی از محیط اطراف و خودش را ارائه می كند ۰بعدا” هیچگونه خاطره ای از وقایعی كه در طول حمله وجود داشته ندارد۰ (۰ فراموشی هیستریك) در نوع دیگر از این اختلال بیمار ممكن است از خانه وكاشانه خود سرگردان شده ونمیداند كجاست ویا نامش چیست ۰ این حالتها فرارهای هیستریك نامیده میشوند۰

دیگر نوع اختلال عبارت است از :

اختلال چند شخصیتی : در این اختلال بیمار هویت قبلی خود را فراموش می كند و خود را با شخصیت جدیدی منطبق میسازد ۰ و شروع به زندگی كرده یا اصرار دارد كه شخص دیگریست وشغل ونام دیگری دارد ۰

سایکوتیک

اختلال‌های روان‌پریشی (سایکوتیک) مزمن

این اختلال‌های شامل اسکیزوفرنی‌، اختلال اسکیزوتایپال،اختلال‌های هذیانی پایدار، ‌اختلال هذیانی القایی ودیگر اختلال‌های سایکوتیک غیرعضوی است .
شکایات منجربه مراجعه
بیماران ممکن است با شکایات زیر مراجعه کنند:
مشکلاتی در تفکر یا تمرکز حواس
شنیدن صداهایی
عقاید عجیب وغریب
شکایات جسمی عجیب وغریب
مشکلات یا سوال‌هایی درمورد داروهای ضدروان‌پریشی
خانواده‌ها ممکن است به علت فقدان عواطف (apathy)،گوشه نشینی، عدم رعایت بهداشت، یارفتار عجیب درصدد یافتن کمک برآیند.
• مشکلاتی درارتباط با تحصیل یا شغل ممکن است مطرح باشند.
نماهای تشخیصی
مشکلات مزمن:
- دوری گزیدن از اجتماع
- علاقه یاانگیزه کم یا بی‌توجهی به سرووضع خود
- تفکرمختل – منعکس شده در کلام عجیب یا ازهم گسیخته

دوره‌های پریودیک:
توهم – ادراکات غلط یا تخیلی (نظیر شنیدن صداهایی)
هذیان – عقاید محکمی که آشکارا نادرست می‌باشند(نظیر این‌که بیمار با خانواده سلطنتی مرتبط است، از تلویزیون پیام‌هایی دریافت می دارد، تحت تعقیب یا گزندقراردارد.)
رفتارهای عجیب وغریب
برآشفتگی یابی قراری
تشخیص افتراقی
درصورتی‌که علایم افسردگی بارز ‌باشند(خلق پایین یا افسرده، بدبینی، عقاید گناه) به بخش مربوط به افسردگی F32 مراجعه کنید.
در صورتی‌که علایم مانیا (تهییج، خلق بالا، خودبزرگ بینی) بارز ‌باشند، به بخش مربوط به اختلال دو قطبیF31 مراجعه کنید.
مسمومیت مزمن یابازگیری از الکل یا مواد دیگر( محرک‌ها،‌توهم زاها) می‌توانند سبب علایم سایکوتیک شوند. به بخش مربوط به اختلال‌های مصرف الکلF10 واختلال‌های مصرف موادF11 رجوع شود. البته بیماران مبتلا به سایکوز مزمن نیز ممکن است خود از مواد مخدر یا الکل نیز استفاده کنند.

اطلاعات مورد نیاز برای بیمار وخانواده
۱) برآشفتگی (agitation ) و رفتار عجیب از علایم بیماری روانی است .
۲) علایم ممکن است درطول زمان ظاهرشده وازبین بروند.
۳) درمان دارویی رکن اصلی درمان این اختلال‌های است .چنین درمانی هم از مشکلات فعلی می‌کاهد وهم میزان عودراکم می‌کند.
۴) شرایط زندگی باثبات (مسکن ودرآمد) پیش نیاز بازتوانی موثراست .

مشاوره با بیمار وخانواده
۱) امنیت بیمار وخانواده اورا ارزیابی ونسبت به تضمین آن اقدام کنید(مقصود پیش‌گیری از خطرات احتمالی ناشی از بیماری است).
۲) باتفکر سایکوتیک به مجادله نپردازید. می‌توانید با عقاید بیمار مخالفت کنید، اما نباید سعی در متقاعد ساختن وی کنید.
۳) از مقابله یا انتقاد بپرهیزید. مگر در مواردی‌که به جهت رفتار مضر یا مخرب بیمار لازم باشد.
۴) توقعات غیر معمول وبیش از توانایی از بیمار مضر است، اماباید به بیماران اجازه داد تا در بالاترین سطح توانایی خود به کاریا دیگر فعالیت‌های روزمره بپردازند.
۵) به توضیح این مطلب بپردازیدکه داروها از عود بیماری جلوگیری می‌کنند.
۶) عوارض دارویی را برای بیمار وخانواده وی توضیح دهید.

درمان دارویی
۱) داروهای آنتی سایکوتیک از برآشفتگی، توهم وهذیان میکاهند(برای مثال هالوپریدول به مقدار ۵-۲ میلی گرم تا سقف سه باردر روز یا کلروپرومازین به میزان ۲۰۰-۱۰۰ میلی گرم تا سقف سه بارروزانه ). مقدار مصرف باید حداقلی باشدکه موجب تسکین علایم می‌شود. اما برخی بیماران ممکن است نیاز به مقادیر بیش‌تر داشته باشند.
۲) تا زمانی‌که علایم وجوددارند، داروهای آنتی سایکوتیک راادامه دهید. ادامه درمان به مدت حداقل ۶ ماه، بیش‌تر می‌تواند درکاستن از خطر عود موثر واقع شوند.
۳) درصورتی‌که داروی آنتی سایکوتیک تزریقی طویل الاثر در دسترس باشد، ‌می‌تواند خطر علایم عودکننده را کاهش دهد.
۴) اثرات جانبی حرکتی (سفتی عضلانی، لرزش،اسپاسمهای عضلانی) می‌تواند رخ دهد ودراین صورت چنین حالاتی را باید باداروهای ضدپارکینسون درمان کرد(برای مثال با بایپریدین ۱میلی گرم تا سقف سه باردر روز).

مشاوره با متخصص
۱)درصورت امکان، برای کلیه موارد جدیداختلال روان‌پریشی مشاوره رامدنظر قرار دهید.
۲) افسردگی ومانیا که همراه با علایم روان‌پریشی بروز می‌کند، ممکن است به درمان دیگری نیاز داشته باشند.درصورت امکان، جهت مشخص کردن تشخیص وشروع بهترین درمان مشاوره را مدنظر قرار دهید.
۳) برآشفتگی که برای بیمار،‌خانواده یا اجتماع مخاطره آمیز باشد، نیازمند بستری کردن دربیمارستان یا نظارت نزدیک است.
۴) هنگام بروز عوارض شدید دارویی از نوع حرکتی مشاوره رامدنظر قرار دهید.
۵) درصورتی‌که بیمار در درمان همکاری نمی‌کند،‌عوارض جانبی مشکل ساز وجودداشته یا امکان درمان در منزل به هر شکل وجود دارد.

نوشته شده در 89/02/29ساعت توسط fariba hn|


آخرين مطالب
» تست دست خط و شخصیت
» ذهن زیبا
» آموزش تکنیک توقف فکر
» The Wisdom of The Dream-carl gustav yung
» جدولی از فیلم‌های مثبت‌گرا
» کارگاه
» : آزمون تحليل كلامي
» چقدر عزت نفس دارم؟
» وقتی که ...
» عجیب ترین بیماری های روانی جهان
Design By : Pars Skin